تحقیق درباره تمدن جیرفت در استان کرمان | جواب فعالیت صفحه ۱۱۴ مطالعات اجتماعی هفتم (درس ۱۸)

پاسخ: انسان‌های اولیه ابتدا زندگی کوچ‌نشینی داشتند و از شکار و گردآوری خوراک امرار معاش می‌کردند. با کشف کشاورزی و اهلی کردن حیوانات، انسان‌ها در کنار رودخانه‌ها و زمین‌های حاصلخیز ساکن شدند. دلایل اصلی یکجانشینی عبارت بودند از: دسترسی به آب کافی برای کشاورزی، خاک حاصلخیز برای کشت محصولات، امکان نگهداری و پرورش دام، و نیاز به امنیت و زندگی گروهی. این تغییر بزرگ (انقلاب نوسنگی) زمینه‌ساز شکل‌گیری نخستین روستاها و سپس شهرها و تمدن‌ها شد.

پاسخ: برای آنکه یک جامعه را تمدن بنامیم، باید ویژگی‌های زیر را داشته باشد: ۱) داشتن حکومت و نظام سیاسی سازمان‌یافته، ۲) اختراع خط و نوشتار، ۳) شهرنشینی و ساخت شهرهای بزرگ، ۴) تقسیم کار و تخصصی شدن مشاغل، ۵) معماری و ساختمان‌سازی پیشرفته، ۶) هنر و صنعت، ۷) قانون‌گذاری و نظام حقوقی، ۸) باورها و آیین‌های مذهبی سازمان‌یافته. هرچه یک جامعه ویژگی‌های بیشتری داشته باشد، تمدن پیشرفته‌تری محسوب می‌شود.

پاسخ: رودخانه کارون بزرگ‌ترین و پرآب‌ترین رودخانه ایران است که از کوه‌های زاگرس سرچشمه می‌گیرد و از استان خوزستان عبور می‌کند. تمدن ایلام در کنار این رودخانه و در سرزمین خوزستان شکل گرفت. آب فراوان کارون امکان کشاورزی گسترده، آبیاری زمین‌ها و رونق اقتصادی را فراهم کرد. شهر شوش (سوسا) پایتخت ایلام در نزدیکی این رودخانه بنا شده بود. به همین دلیل رودخانه کارون نقش حیاتی در شکل‌گیری و رشد تمدن ایلام داشته است.

با سلام و احترام. موضوع تحقیق من درباره تمدن جیرفت در استان کرمان است. تمدن جیرفت یکی از کهن‌ترین تمدن‌های ایران و جهان است که در دره هلیل رود در جنوب استان کرمان قرار دارد. مرکز اصلی این تمدن تپه‌های کنارصندل هستند که حدود ۳۰ کیلومتری جنوب شهر جیرفت واقع شده‌اند.

این تمدن در هزاره سوم پیش از میلاد یعنی حدود ۴۵۰۰ سال پیش به اوج شکوفایی خود رسید. در سال ۱۳۸۰ شمسی، سیل شدید آثار باستانی فراوانی را آشکار کرد و از سال ۱۳۸۱ کاوش‌های رسمی آغاز شد. مهم‌ترین یافته‌ها شامل ظروف سنگ صابون با نقوش زیبای حیوانی، سه لوح نوشتاری، بقایای یک زیگورات و ظروف مفرغی هستند. تمدن جیرفت در مسیری به طول ۴۰۰ کیلومتر گسترش داشته و با تمدن‌های بین‌النهرین و دره سند ارتباط تجاری داشته است. با تشکر از توجه شما.

با سلام خدمت استاد گرامی و دوستان عزیز. موضوع کنفرانس من تحقیق درباره تمدن جیرفت در استان کرمان است.

مقدمه: ایران یکی از مهم‌ترین مراکز تمدنی جهان باستان بوده و تمدن‌های متعددی در سرزمین ما شکل گرفته‌اند. یکی از شگفت‌انگیزترین این تمدن‌ها، تمدن جیرفت است که تا اوایل قرن بیست و یکم ناشناخته مانده بود.

موقعیت جغرافیایی: تمدن جیرفت در دره هلیل رود در جنوب شرقی ایران و جنوب استان کرمان واقع شده است. هلیل رود از ارتفاعات استان کرمان سرچشمه می‌گیرد و به دریاچه جازموریان می‌ریزد. محوطه اصلی تمدن، تپه‌های باستانی کنارصندل هستند که حدود ۳۰ کیلومتر جنوب شهر جیرفت قرار دارند. این تمدن در مسیری به طول حدود ۴۰۰ کیلومتر در کنار هلیل رود گسترش داشته است.

تپه‌های کنارصندل: کنارصندل شامل دو تپه اصلی است. تپه A با ارتفاع ۱۳ متر که دارای بنای آیینی و مذهبی (احتمالا زیگورات) با قدمت بیش از ۵۰۰۰ سال است. تپه B با ارتفاع ۲۱ متر که شامل یک ارگ بزرگ دو طبقه با مساحت پایه حدود ۱۳ و نیم هکتار بوده است.

داستان کشف: در سال ۱۳۸۰ شمسی (۲۰۰۱ میلادی) سیل شدیدی در منطقه هلیل رود رخ داد. این سیل آثار باستانی فراوانی را از زیر خاک بیرون آورد. متاسفانه ابتدا قاچاقچیان آثار باستانی شروع به غارت و فروش این آثار کردند. از سال ۱۳۸۱ کاوش‌های رسمی باستان‌شناسی به سرپرستی دکتر یوسف مجیدزاده آغاز شد و تا سال ۱۳۸۷ ادامه یافت.

یافته‌های مهم: از جمله مهم‌ترین یافته‌ها می‌توان به ظروف سنگ کلریت (سنگ صابون) با نقش‌برجسته‌های بسیار ظریف شامل عقاب، گاو نر، مار و زیگورات اشاره کرد. همچنین سه لوح نوشتاری با دو نوع خط متفاوت کشف شده که هنوز رمزگشایی نشده‌اند. ظروف مفرغی، مهرها و بقایای زیگورات از دیگر یافته‌های مهم هستند.

ارتباطات بین‌المللی: شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد تمدن جیرفت با تمدن‌های بین‌النهرین (سومر و اکد)، تمدن دره سند (هاراپا و موهنجودارو) و تمدن‌های آسیای مرکزی ارتباط تجاری و فرهنگی داشته است.

نظریه آراتا: دکتر مجیدزاده پیشنهاد کرده است که جیرفت ممکن است همان سرزمین افسانه‌ای آراتا باشد که در متون سومری از آن یاد شده است. این نظریه هنوز مورد بحث باستان‌شناسان است.

نتیجه‌گیری: تمدن جیرفت نشان می‌دهد که سرزمین ایران از هزاران سال پیش یکی از مراکز مهم تمدنی جهان بوده و مردم این سرزمین در هنر، معماری، نوشتار و تجارت پیشرفت‌های چشمگیری داشته‌اند. با تشکر از توجه شما.