جواب فعالیت های پودمان ۳ نوآوری و کارآفرینی یازدهم؛ طراحی کسب و کار
پودمان سوم کتاب کارگاه نوآوری و کارآفرینی از دانش آموز می خواهد یک ایده را مثل یک کسب و کار واقعی ببیند: تیم تشکیل دهد، نقش ها را بشناسد، درآمد و هزینه را حساب کند، راه تامین مالی پیدا کند، مشتری را دقیق تر توصیف کند و ارزش پیشنهادی روشن بنویسد. در این راهنما، پاسخ ها به شکل قابل نوشتن در دفتر آمده اند، اما هدف فقط حفظ کردن جواب نیست؛ هر بخش کوتاه توضیح می دهد چرا آن پاسخ برای طراحی کسب و کار مهم است.
جواب کوتاه پودمان ۳ چیست؟
برای طراحی یک کسب و کار باید بدانیم چه کسانی در تیم هستند، هر نفر چه نقشی دارد، محصول یا خدمت چه ارزشی برای مشتری می سازد، درآمد از چه راهی به دست می آید، هزینه ها چقدر است، سود چگونه حساب می شود، سرمایه از کجا تامین می شود و ایده در برابر نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید چه وضعی دارد.
جواب کوتاه فعالیت ها به ترتیب صفحه
| صفحه | موضوع فعالیت | پاسخ قابل نوشتن |
|---|---|---|
| ۸۰ | عوامل موفقیت تیم | رهبری درست، هدف مشترک، همکاری، نقش های مکمل، تمرین و پشتکار. |
| ۸۱ | نقش افراد در مدرسه | مدیر برنامه ریزی و نظارت می کند؛ معاون نظم و اجرا را پیگیری می کند؛ معلم آموزش می دهد؛ دانش آموز یاد می گیرد و قوانین را رعایت می کند؛ کارکنان اداری و خدماتی نیز امور مدرسه را کامل می کنند. |
| ۸۲ | مصاحبه با کارآفرین | از نوع کسب و کار، سرمایه اولیه، مشکل های شروع، دلیل موفقیت، روش جذب مشتری و توصیه به جوانان بپرسید و پاسخ ها را خلاصه و واقعی بنویسید. |
| ۸۵ | تناسب مهارت و شغل | وقتی علاقه، مهارت و رشته فرد با شغل هماهنگ باشد احتمال موفقیت بیشتر است؛ انتخاب شغل بدون علاقه یا مهارت، ریسک شکست را زیاد می کند. |
| ۸۷ | محاسبه سود | سود خالص = درآمد کل - هزینه کل. در نمونه ۳۳۵۰۰۰ - ۲۰۰۰۰۰ = ۱۳۵۰۰۰ ریال. |
| ۸۸ | روش های درآمدزایی | فروش مستقیم، اجاره، حق اشتراک، کمیسیون، تبلیغات، لیزینگ و دریافت کارمزد خدمات. |
| ۹۰ و ۹۱ | حمایت و تامین مالی | پس انداز شخصی، شریک، وام، صندوق های حمایتی، مراکز رشد، پارک های علم و فناوری و سرمایه گذار می توانند منابع شروع باشند. |
| ۹۵ | تحلیل SWOT | نقاط قوت و ضعف درونی را جدا از فرصت ها و تهدیدهای بیرونی بنویسید. |
| ۹۸ | ارزش پیشنهادی | بنویسید مشتری چرا باید محصول شما را انتخاب کند؛ مثلا قیمت بهتر، کیفیت بالاتر، تحویل سریع تر یا پشتیبانی مطمئن. |
| ۱۰۰ | مشتری هدف | سن، جنسیت، محل زندگی، درآمد، نیاز، عادت خرید، دغدغه و دلیل خرید مشتری را مشخص کنید. |
فعالیت های تیم، نقش و تناسب شغل
در صفحه های ابتدایی پودمان، کتاب روی یک نکته ساده تاکید می کند: کسب و کار فقط ایده نیست؛ آدم ها و نقش هایشان نیز مهم اند. برای مثال در یک تیم موفق، یک نفر مسئول هماهنگی است، چند نفر اجرا می کنند، یک نفر کیفیت را می سنجد و همه اعضا هدف مشترک دارند. در مدرسه هم همین منطق دیده می شود؛ اگر مدیر، معاون، معلم، دانش آموز و کارکنان هر کدام نقش خود را درست انجام دهند، کار مدرسه منظم پیش می رود.
فردی که رشته، مهارت و علاقه او با شغل هماهنگ است انتخاب مناسب تری دارد؛ مثلا برنامه نویسی برای کسی که کامپیوتر خوانده و به حل مسئله علاقه دارد، منطقی تر از کاری است که فقط به اجبار یا بدون مهارت انجام می شود.
مصاحبه با کارآفرین را چگونه بنویسیم؟
در مصاحبه صفحه ۸۲ لازم نیست متن طولانی و نمایشی بنویسید. بهتر است پاسخ ها کوتاه، روشن و باورپذیر باشند. می توانید یک کارآفرین محلی، صاحب فروشگاه، تولیدکننده خانگی، فعال خدمات آنلاین یا صاحب کارگاه کوچک را انتخاب کنید و از او درباره شروع کار، سرمایه اولیه، مشکل های مهم و روش جلب مشتری بپرسید.
- نمونه پرسش: کار خود را با چه سرمایه و امکاناتی شروع کردید؟
- نمونه پاسخ: با پس انداز شخصی و کمک خانواده شروع کردم و در ماه های اول بیشتر هزینه ها را کنترل کردم.
- نمونه جمع بندی: عامل موفقیت او پشتکار، شناخت مشتری، یادگیری از اشتباه و مشورت گرفتن از افراد باتجربه بوده است.
درآمد، هزینه، سود و مدل درآمدی
در صفحه ۸۷، مهم ترین نکته این است که درآمد با سود یکی نیست. درآمد یعنی پولی که از فروش یا ارائه خدمت وارد کسب و کار می شود؛ اما سود زمانی به دست می آید که هزینه ها را از درآمد کم کنیم. اگر درآمد کل ۳۳۵۰۰۰ ریال و هزینه کل ۲۰۰۰۰۰ ریال باشد، سود خالص ۱۳۵۰۰۰ ریال است.
روش های درآمدزایی
فروش کالا، اجاره، اشتراک ماهانه، کمیسیون، تبلیغات، کارمزد خدمات و لیزینگ از روش های رایج درآمدزایی هستند.
تامین مالی
سرمایه می تواند از پس انداز، شریک، وام، صندوق حمایتی، مرکز رشد، پارک علم و فناوری یا سرمایه گذار تامین شود.
اگر در فعالیت از شما خواسته شد یک روش درآمدزایی پیشنهاد کنید، روش را با نوع کسب و کار هماهنگ انتخاب کنید؛ مثلا برای اپلیکیشن آموزشی، حق اشتراک و تبلیغات مناسب تر از اجاره است.
تحلیل SWOT برای پودمان ۳
SWOT یک جدول برای دیدن واقعیت های ایده است. نقاط قوت و ضعف، درونی هستند؛ یعنی به خود تیم، مهارت، سرمایه، تجربه و کیفیت محصول مربوط می شوند. فرصت ها و تهدیدها بیرونی اند؛ یعنی از بازار، رقبا، قانون، فناوری یا شرایط اقتصادی می آیند.
| بخش | نمونه برای کسب و کار طراحی سایت |
|---|---|
| نقاط قوت | دانش فنی، نیاز به سرمایه کم، امکان کار از خانه. |
| نقاط ضعف | کمبود نمونه کار، تجربه کم در مذاکره و فروش، شناخت محدود از بازار. |
| فرصت ها | نیاز بیشتر کسب و کارها به فروش آنلاین و حضور در اینترنت. |
| تهدیدها | رقابت زیاد، تغییر سریع فناوری و کاهش قیمت توسط بعضی رقبا. |
ارزش پیشنهادی و شناخت مشتری هدف
ارزش پیشنهادی یعنی دلیل انتخاب شدن. مشتری وقتی پول می دهد که حس کند محصول یا خدمت شما مسئله ای را بهتر، سریع تر، ارزان تر یا مطمئن تر حل می کند. پس در صفحه ۹۸ فقط ویژگی محصول را ننویسید؛ توضیح دهید آن ویژگی چه سودی برای مشتری دارد.
فروشگاه اینترنتی لوازم تحریر فانتزی، تنوع بالا، عکس واقعی محصول، قیمت مناسب، بسته بندی تمیز و امکان تعویض کالا را به عنوان ارزش پیشنهادی ارائه می کند.
نمونه جدول مشتری هدف صفحه ۱۰۰
| ویژگی مشتری | نمونه پاسخ |
|---|---|
| سن | ۱۲ تا ۲۵ سال |
| نیاز | لوازم تحریر زیبا، کاربردی و با قیمت قابل قبول |
| رفتار خرید | جست وجو در شبکه های اجتماعی، مقایسه قیمت و توجه به عکس محصول |
| دغدغه | کیفیت واقعی، هزینه ارسال، رسیدن سالم محصول و امکان تعویض |
چطور جواب ها را شخصی سازی کنیم؟
بهترین پاسخ برای فعالیت های این پودمان، پاسخی است که با ایده خودتان سازگار باشد. اگر ایده شما فروشگاه لباس است، مشتری هدف، ارزش پیشنهادی و مدل درآمدی را برای همان بنویسید. اگر ایده شما خدمات تعمیر موبایل، تولید محتوا، غذای خانگی یا آموزش آنلاین است، همان قالب را نگه دارید و مثال ها را تغییر دهید.
- اول ایده کسب و کار را در یک جمله بنویسید.
- بعد مشتری اصلی را مشخص کنید؛ همه مردم مشتری هدف نیستند.
- درآمد و هزینه را جدا بنویسید تا سود اشتباه محاسبه نشود.
- در SWOT، ضعف را پنهان نکنید؛ ضعف شناختنی بهتر از ضعف پنهان است.
منابع و یادداشت تکمیلی
برای هماهنگی با چارچوب کتاب، این متن بر همان ترتیب پودمان طراحی کسب و کار نوشته شده است. برای فهم بهتر مفاهیم عمومی، می توانید این منابع را هم ببینید:
جمع بندی
پودمان ۳ از شما می خواهد مثل یک کارآفرین فکر کنید: تیم مناسب بسازید، نقش ها را روشن کنید، هزینه و درآمد را جدا ببینید، راه تامین سرمایه را بشناسید، مشتری را دقیق تعریف کنید و بگویید محصول شما چه ارزشی می دهد. اگر جواب ها را با ایده واقعی خودتان هماهنگ کنید، هم برای کتاب کامل تر است و هم مفهوم طراحی کسب و کار را بهتر یاد می گیرید.
سوال رایج: آیا جواب ها باید دقیقا همین مثال ها باشند؟
خیر. در بسیاری از فعالیت های پودمان ۳، مثال ها قابل تغییرند. مهم این است که منطق پاسخ درست باشد و با ایده کسب و کار شما هماهنگ بماند.
نظرات