آذربایجان، ارمنستان و گرجستان در کدام قرارداد از ایران جدا شدند؟
در کاربرگه ها و پرسش های درس قاجار، این سؤال معمولا درباره پیامد جنگ های ایران و روسیه است. پاسخ دقیق تر فقط یک نام نیست؛ چون جدایی سرزمین های قفقاز در دو مرحله و با دو عهدنامه مهم رخ داد.
پاسخ سریع
پاسخ کتابی: عهدنامه گلستان و عهدنامه ترکمانچای. این دو قرارداد در دوره قاجار، زمان فتحعلی شاه، پس از جنگ های ایران و روسیه بسته شدند و باعث جدایی بخش های مهمی از قفقاز از ایران شدند.
فرق عهدنامه گلستان و ترکمانچای
| عهدنامه | سال | نتیجه مهم برای ایران |
|---|---|---|
| گلستان | ۱۸۱۳ میلادی | ایران بخش های بزرگی از قفقاز، از جمله گرجستان، داغستان و بخش هایی از خان نشین های قفقاز را از دست داد. |
| ترکمانچای | ۱۸۲۸ میلادی | پس از جنگ بعدی، ایروان، نخجوان و بخش های باقی مانده از سرزمین های شمال ارس به روسیه واگذار شد. |
جواب کوتاه امتحانی
برای پاسخ کوتاه بنویسید: «در دوره قاجار، بخش هایی از قفقاز مانند آذربایجان، ارمنستان و گرجستان در نتیجه عهدنامه های گلستان و ترکمانچای از ایران جدا شدند.»
اگر جای پاسخ خیلی کوتاه است، عبارت «گلستان و ترکمانچای» کافی است.
اگر سؤال فقط یک قرارداد بخواهد
- اگر در گزینه ها «گلستان و ترکمانچای» با هم آمده است، همان گزینه کامل تر است.
- اگر سؤال روی گرجستان یا بخش های نخستین قفقاز تاکید دارد، گلستان نقش مهمی دارد.
- اگر سؤال روی ایروان، نخجوان یا ارمنستان شرقی تاکید دارد، ترکمانچای پاسخ نزدیک تر است.
- اگر سؤال کلی می گوید «آذربایجان، ارمنستان و گرجستان»، پاسخ آموزشی کامل همان دو عهدنامه است.
جمع بندی حفظی
برای حفظ کردن، این جمله را به خاطر بسپارید: گلستان ۱۸۱۳ و ترکمانچای ۱۸۲۸، دو عهدنامه زیان بار دوره فتحعلی شاه قاجار بودند که پس از جنگ های ایران و روسیه، بخش هایی از قفقاز را از ایران جدا کردند.
نظرات