در قرارداد گلداسمیت کدام بخش از خاک ایران جدا شد؟
این پرسش به مرزبندی های شرقی ایران در دوره قاجار مربوط است. در کتاب های درسی معمولا از تعبیر «قرارداد گلداسمیت» استفاده می شود، اما از نظر تاریخی موضوع بیشتر به حکمیت و تعیین مرز توسط مأمور بریتانیایی، سر فردریک گلدسمید، مربوط بود.
پاسخ سریع
پاسخ امتحانی: بخش هایی از سیستان و بلوچستان، به ویژه بلوچستان شرقی در نتیجه حکمیت و مرزبندی گلداسمیت از قلمرو ایران جدا شد.
جواب کوتاه برای کاربرگه
برای پاسخ کوتاه بنویسید: «در قرارداد یا حکمیت گلداسمیت، قسمت هایی از سیستان و بلوچستان، مخصوصا بلوچستان شرقی، از ایران جدا شد.»
اگر فقط یک عبارت بخواهند، «بلوچستان شرقی» پاسخ فشرده و رایج است.
گلداسمیت چه کسی بود؟
سر فردریک جان گلدسمید، افسر و مأمور بریتانیایی بود که در مرزبندی بلوچستان و سپس در حکمیت سیستان در دهه ۱۸۷۰ میلادی نقش داشت. بریتانیا در آن زمان به مرزهای شرقی ایران و مسیرهای منتهی به هند حساس بود و به همین دلیل در تعیین مرزهای این منطقه دخالت کرد.
نکته تاریخی مهم
- این موضوع بیشتر «حکمیت مرزی» بود، نه فروش یا واگذاری ساده زمین.
- نتیجه آن تغییر مرزهای شرقی ایران و کاهش نفوذ ایران در بخش هایی از بلوچستان و سیستان بود.
- در پاسخ درسی، لازم نیست وارد جزئیات مرزی شوید؛ نام بلوچستان شرقی یا سیستان و بلوچستان کافی است.
عبارت حفظی
گلداسمیت = جدایی بخش هایی از سیستان و بلوچستان، به ویژه بلوچستان شرقی، در دوره قاجار.
نظرات