ریاضی چهارم، نمایش دادهها
برای نمایش تغییرات از چه نموداری استفاده میکنیم؟
وقتی مقدارها پشت سر هم عوض میشوند، فقط دانستن عددها کافی نیست. باید بتوانیم مسیر تغییر را هم ببینیم؛ مثلا بفهمیم دما بالا رفته، پایین آمده یا در چند روز تقریبا ثابت مانده است. برای همین در ریاضی چهارم، پاسخ این پرسش معمولا نمودار خط شکسته است.
جواب کوتاه برای دفتر
برای نمایش تغییرات، از نمودار خط شکسته استفاده میکنیم.
اگر در سؤال با عبارتهایی مثل «در چند روز»، «در چند هفته»، «تغییر دما»، «رشد گیاه» یا «زیاد و کم شدن» روبهرو شدی، اول به نمودار خط شکسته فکر کن.
چرا نمودار خط شکسته مناسب است؟
در نمودار خط شکسته، هر داده با یک نقطه نشان داده میشود و بعد نقطهها به ترتیب به هم وصل میشوند. همین خطِ پیوسته کمک میکند تغییر مقدارها را با یک نگاه ببینیم.
- افزایش وقتی خط رو به بالا میرود.
- کاهش وقتی خط رو به پایین میآید.
- ثابت ماندن وقتی خط تغییر زیادی ندارد یا افقی میشود.
روش ساده رسم نمودار خط شکسته
دادهها را به ترتیب میخوانیم
مثلا دمای هوا در پنج روز: ۱۸، ۲۰، ۲۱، ۱۹ و ۲۲ درجه.
برای هر داده یک نقطه میگذاریم
هر روز جای خودش را روی محور افقی دارد و مقدار دما روی محور عمودی مشخص میشود.
نقطهها را به هم وصل میکنیم
با وصل کردن نقطهها، مسیر تغییرات به شکل خط شکسته دیده میشود.
مثال: تغییر دما در پنج روز
در این نمونه، دما از شنبه تا دوشنبه بیشتر شده، سهشنبه پایین آمده و چهارشنبه دوباره افزایش داشته است.
خط شکسته یا میلهای؟
برای انتخاب نمودار، اول ببین سؤال درباره تغییر یک مقدار در زمان است یا مقایسه چند چیز جدا از هم.
نمودار خط شکسته
برای نشان دادن تغییرات مناسب است؛ مانند تغییر دمای هوا در چند روز یا رشد یک گیاه در چند هفته.
تمرین کوتاه
برای نشان دادن تغییر قد یک گیاه در چهار هفته از چه نموداری استفاده میکنیم؟
نمودار خط شکستهبرای مقایسه تعداد مدادهای سه دانشآموز کدام نمودار مناسبتر است؟
نمودار میلهایجمعبندی
هر وقت هدف سؤال دیدن روند تغییر باشد، نمودار خط شکسته انتخاب درستتری است. اگر هدف مقایسه چند گروه جدا باشد، معمولا نمودار میلهای بهتر جواب میدهد.
نظرات